मुख्य सामग्री पर जाएँ

पुस्तकालय

संस्कृत साहित्य — सुभाषित, कथाएँ, श्लोक

43 पाठ्य सामग्री

सुभाषितसरल

विद्या धनम् — विद्या सर्वश्रेष्ठ धन

विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनम्।

सुभाषितसरल

परोपकारः — परोपकार का महत्त्व

परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः।

सुभाषितसरल

विद्या ददाति विनयम् — ज्ञान की श्रृंखला

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्।

सुभाषितसरल

उत्साहसम्पन्नम् — लक्ष्मी का निवास

उत्साहसम्पन्नमदीर्घसूत्रं

सुभाषितसरल

सर्वं परवशं दुःखम् — स्वावलम्बन

सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम्।

सुभाषितसरल

आयुषः क्षण एकोऽपि — समय का मूल्य

आयुषः क्षण एकोऽपि सर्वरत्नैर्न लभ्यते।

सुभाषितसरल

सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् — सत्य और प्रियता

सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियम्।

सुभाषितसरल

उद्यमेन हि सिध्यन्ति — पुरुषार्थ

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।

स्तोत्रसरल

शान्ति मन्त्र — ॐ सह नाववतु

ॐ सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु।

सुभाषितसरल

मित्रं आपद्गतं — सच्चा मित्र

आपदि मित्रपरीक्षा शूरपरीक्षा रणाङ्गणे भवति।

स्तोत्रसरल

गुरु वन्दना — गुरु ब्रह्मा

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुर्गुरुर्देवो महेश्वरः।

स्तोत्रसरल

गायत्री मन्त्र — ॐ भूर्भुवः स्वः

ॐ भूर्भुवः स्वः।

सुभाषितसरल

कष्टं शीलम् — चरित्र कठिन है

शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे।

स्तोत्रमध्यम

देवी स्तुति — या देवी सर्वभूतेषु

या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता।

स्तोत्रमध्यम

सरस्वती वन्दना — या कुन्देन्दुतुषारहारधवला

या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता।

सुभाषितसरल

सुखस्य मूलं धर्मः — सुख का मूल

धर्मस्य मूलमर्थः च अर्थस्य मूलमिन्द्रियजयः।

स्तोत्रसरल

गणेश वन्दना — वक्रतुण्ड

वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ।

स्तोत्रमध्यम

विष्णु स्तुति — शान्ताकारम्

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशम्।

स्तोत्रमध्यम

सुभाषित रत्नावली — ज्ञान रत्न

अलसस्य कुतो विद्या अविद्यस्य कुतो धनम्।

हितोपदेशमध्यम

मित्रलाभ — हितोपदेशः प्रथम भाग

मित्रलाभो मित्रभेदश्च विग्रहः सन्धिरेव च।

हितोपदेशमध्यम

सिंह-मूषक कथा — कृतज्ञता की कथा

उपकारं विस्मरति यः करोत्यपकारं च सः।

हितोपदेशमध्यम

काक-सर्प कथा — बुद्धि की विजय

उपायेन हि यच्छक्यं न तद्बलेन साध्यते।

हितोपदेशमध्यम

हंस-कच्छप कथा — मौन का महत्त्व

अतिवादो हि बुद्धीनां निशम्य सदसि द्विजाः।

हितोपदेशमध्यम

मृग कथा — लोभ विनाश

लोभमूलानि पापानि संकटानि तथैव च।

हितोपदेशमध्यम

नीली गीदड़ — छद्म का अन्त

मूर्खं चात्मानमायाति प्रभुत्वे यो नियोजयेत्।

हितोपदेशमध्यम

विग्रह पर्व — संघर्ष

विनाशकाले विपरीतबुद्धिर्भवति देहिनाम्।

पञ्चतन्त्रमध्यम

मित्रभेद — पञ्चतन्त्र प्रथम तन्त्र

अस्ति दक्षिणात्ये जनपदे महिलारोप्यं नाम नगरम्।

पञ्चतन्त्रमध्यम

वानर-नक्र कथा — बुद्धि की विजय

बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम्।

पञ्चतन्त्रमध्यम

काक-उलूक कथा — बुद्धि युद्ध

बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम्।

पञ्चतन्त्रमध्यम

ब्राह्मण-बकरा — धूर्तों से सावधान

संघो हि शक्तस्तुर्येन सर्वकार्याणि साधयेत्।

पञ्चतन्त्रसरल

मैत्री सम्प्राप्ति — मित्रता की शक्ति

एकस्वभावो हि पुमान् स्वजातिषु विशेषतः।

पञ्चतन्त्रसरल

हाथी-चूहा — छोटों की सहायता

नातिदूरं न चात्यन्तमनुगच्छेत्कदाचन।

पञ्चतन्त्रमध्यम

लब्धप्रनाशम् — पाए हुए का नाश

अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिस्तथा।

भगवद्गीतामध्यम

कर्मण्येवाधिकारस्ते — कर्तव्य पालन (2.47)

कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन।

भगवद्गीतामध्यम

वासांसि जीर्णानि — आत्मा अमर है (2.22)

वासांसि जीर्णानि यथा विहाय

भगवद्गीतामध्यम

नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि — आत्मा अवध्य (2.23)

नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः।

भगवद्गीतामध्यम

यदा यदा हि धर्मस्य — अवतार (4.7-8)

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत।

भगवद्गीताकठिन

सर्वधर्मान् परित्यज्य — शरणागति (18.66)

सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज।

भगवद्गीतामध्यम

योगस्थः कुरु कर्माणि — समत्व योग (2.48)

योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय।

भगवद्गीतामध्यम

उद्धरेदात्मनात्मानम् — आत्मोद्धार (6.5)

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत्।

भगवद्गीतामध्यम

अनन्याश्चिन्तयन्तो माम् — भक्ति (9.22)

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते।

भगवद्गीतासरल

मन्मना भव मद्भक्तो — सरल भक्ति (18.65)

मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु।

भगवद्गीताकठिन

दिवि सूर्यसहस्रस्य — विश्वरूप (11.12)

दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता।